Yangın Merdiveni Yönetmeliği Nedir? 2026 Güncel Yönetmelik Şartları

z tipi yangın merdiveni imalatı

Yangın güvenliği, binalarda can ve mal kaybını önleyen en önemli unsurların başında gelir. Özellikle çok katlı yapılarda yangın merdiveni, tahliye sürecinin güvenli ve hızlı şekilde gerçekleşmesini sağlayan zorunlu bir yapı elemanıdır. Bu yazıda Türkiye’de yürürlükte olan Yangın Merdiveni Yönetmeliği, teknik şartlar, zorunluluklar ve uygulamada dikkat edilmesi gereken detayları sade ve anlaşılır şekilde ele alıyoruz.

Yangın Merdiveni Yönetmeliği Hangi Mevzuata Dayanır?

Türkiye’de yangın merdivenleri ile ilgili tüm teknik kurallar, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında belirlenmiştir. Bu yönetmelik;

• Konutlar

• İş yerleri

• Fabrikalar

• AVM’ler

• Oteller

• Hastaneler

• Okullar ve kamu binaları

gibi insan yoğunluğunun bulunduğu tüm yapılarda uygulanır.

Yönetmeliğin amacı, yangın anında binada bulunan kişilerin dumandan etkilenmeden, güvenli ve hızlı şekilde tahliye edilmesini sağlamaktır.

Yangın Merdiveni Hangi Binalarda Zorunludur?

Yangın merdiveni zorunluluğu binanın kullanım amacına, kat sayısına ve toplam kullanım alanına göre değişir. Genel olarak;

• 3 kattan yüksek binalarda

• Kullanıcı sayısı fazla olan iş yerlerinde

• Yüksek katlı konut ve rezidanslarda

• İnsan yoğunluğu yüksek ticari alanlarda

yangın merdiveni yapılması zorunludur.

Ayrıca mevcut binalarda ruhsat yenileme, kullanım değişikliği veya denetim süreçlerinde de yangın merdiveni talep edilebilir.

Yönetmeliğe Göre Yangın Merdiveni Ölçüleri

Yangın merdivenlerinin sadece yapılması yeterli değildir; belirlenen ölçülere uygun olması gerekir.

Başlıca teknik şartlar:

• Merdiven genişliği kullanıcı sayısına göre belirlenir

• Basamak yüksekliği genellikle 17–18 cm aralığında olmalıdır

• Basamak genişliği minimum 25 cm olmalıdır

• Kaymaz yüzey kullanılmalıdır

• Korkuluk yüksekliği minimum 90 cm olmalıdır

• Yangına dayanıklı malzeme kullanılmalıdır

Yanlış ölçülerle yapılan merdivenler, tahliye sırasında ciddi risk oluşturur ve denetimlerde uygun bulunmaz.

Yangın Merdiveni Türleri Nelerdir?

Projeye ve bina yapısına göre farklı yangın merdiveni tipleri uygulanabilir:

• Z Tipi Yangın Merdiveni

• Dairesel (Helisel) Yangın Merdiveni

• Düz Kollu Yangın Merdiveni

• Platformlu Yangın Merdiveni

• Harici (Dış Cephe) Yangın Merdiveni

Doğru merdiven tipi, binanın mimari yapısı ve kaçış mesafelerine göre belirlenmelidir.

Yangın Merdiveninde En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada karşılaşılan en yaygın sorunlar şunlardır:

• Yönetmeliğe uygun olmayan eğim ve ölçüler

• Dar sahanlık alanları

• Açılma yönü yanlış yangın kapıları

• Paslanmaya karşı korumasız metal yüzeyler

• Tahliye alanının kapatılması veya depo olarak kullanılması

Bu hatalar hem cezai yaptırımlara hem de ruhsat sorunlarına neden olabilir.

Profesyonel Projelendirme Neden Önemlidir?

Yangın merdiveni sadece bir metal imalat işi değildir. Statik hesap, yönetmelik uygunluğu, kaçış senaryosu ve montaj detayları birlikte değerlendirilmelidir. Projelendirme aşamasında yapılan doğru planlama, sonradan oluşabilecek maliyetleri ve revizyonları önler.

Sonuç

Yangın merdiveni, bir binada çoğu zaman ihtiyaç duyulması istenmeyen ancak ihtiyaç anında hayat kurtaran bir sistemdir. Bu nedenle yönetmeliğe uygun, doğru projelendirilmiş ve kaliteli malzeme ile üretilmiş olması büyük önem taşır. Özellikle iş yerleri ve ticari yapılarda düzenli kontrol ve uygunluk raporları ihmal edilmemelidir.